Co zabrać ze sobą na przejście Karpat? Lista sprzętu

2 tysiące kilometrów i od 60 do 90 dni wędrówki. Taka droga i taka odległość nigdy nie będą łatwe. Doświadczenia z pierwszego przejścia w 2004 roku sprawiły jednak, że dużo rozważniej kompletowałem wyposażenie na tegoroczną wyprawę.

Warunki na takim szlaku mogą być – i były – bardzo zmienne. W południowej Rumunii upał wypalał dziurę w głowie, a już osiem tygodni później w Polsce szczękałem zębami, gdy pierwsze mrozy wdzierały się do szałasu bądź namiotu. W górach Cerna musiałem przeżyć prawie 24 godziny bez źródła wody, a na Ukrainie dobra pogoda trwała łącznie kilkanaście godzin w ciągu 10 dni. Końcówka Słowacji to asfaltowe drogi, a początek – grań Retezatu i Fogaraszy, które można śmiało porównać do Orlej Perci. Z tym wszystkim musiałem sobie radzić, mając jednocześnie niewielki bagaż.

Plusem tegorocznego przejścia była fakt, że nie musiałem niemal wcale uzupełniać wyposażenia przed wyruszeniem w drogę. Sprzęt jaki miałem to rzeczy służące mi nieraz od lat, używane i sprawdzone m. in. w drodze do Santiago de Compostela. Wyruszając w drogę, w 2004 roku, niosłem nowe: plecak, śpiwór i namiot. Nowe, a więc niesprawdzone, o czym szybko i dość boleśnie przekonałem się nieraz.  Jedynymi elementami wyposażenia, jakie kupiłem na przejście w tym roku, były kije teleskopowe, rękawiczki i paliwo. A więc drobiazgi, które raczej nie zdecydowałyby o powodzeniu (lub nie) przejścia.

Podstawowe założenie było identyczne z tym w drodze do Santiago: idę na lekko. Historia przejść Łuku Karpat zna bohaterskich ludzi, którzy wędrowali z 30-kilogramowymi plecakami. Ja sam dźwigałem czasem ponad 25 kg w 100-litrowym worku. I wiedząc czym pachnie taka wędrówka powiedziałem sobie: nigdy więcej! Po spakowaniu plecaka jego ciężar wynosił 16-18 kg i z takim ciężarem startowałem na najdłuższy odcinek Karpat Południowych, gdzie przez 7 dni nie miałem możliwości uzupełnienia zapasu jedzenia. Im dalej, tym lżejszy stawał się bagaż, w Polsce osiągając masę około 12 kg. Dwa razy mniejszy i dwukrotnie lżejszy plecak oznaczał dużo większą przyjemność z tej wyprawy i pozwalał robić dzienne przebiegi o 10 km dłuższe niż kiedyś. Oszczędzał także kolana i kręgosłup.

Wielkie znaczenie miał banalny drobiazg, którym nie dysponowałem 9 lat temu: doświadczenie. Podczas tegorocznego przejścia ani razu nie zgubiłem się z kretesem i nawet gdy przypadkowo zszedłem ze szlaku, zawsze potrafiłem na niego wrócić. Zwłaszcza umiejętność nawigacji, prostej pracy mapą i kompasem, niesamowicie zaprocentowała. Idąc w tym roku odnajdywałem nieraz miejsca, w których kiedyś gubiłem ścieżki i dziwiłem się, jak mogłem być wtedy tak nieuważny.

Lżej, szybciej i przyjemniej. Tegoroczne przejście Karpat nie obfitowało w tyle wzruszeń i dramatycznych wydarzeń jak tamte. Nie oznacza to, że było łatwe, bo taka trasa nigdy łatwa nie będzie. Także w tym roku popełniałem błędy, które kosztowały mnie trochę nerwów i nadłożonej drogi. Przygotowując się teraz, zmieniłbym niektóre elementy ekwipunku, głównie buty i gdybym mógł, także sprzęt fotograficzny (lepszy obiektyw!). Kolejne przejście Łuku zakończyło się jednak sukcesem. Nieskromnie mógłbym dodać, że było to najszybsze przejście Karpat zrobione bez wsparcia osób trzecich. Rekord przejścia Karpat i przepłynięcia odcinka Dunaju z Bratysławy do Orșovej wynosi 57 dni, z czego 48 dni marszu. Takiego wyniku długo nie pobije nikt. Ja nie miałem jednak ekipy wspomagającej. Zaoszczędziło mi umawiania się przez telefon, nerwów i pośpiechu, choć nie obraziłbym się, gdyby np. po zejściu do bieszczadzkiej Cisnej, ktoś czekał na mnie z dużą hawajską, czteropakiem i nowymi butami…

Podsumowanie sprzętowe nie może się obyć bez podziękowania dla tych, bez których ta wyprawa nie doszłaby do skutku:

– Dla firmy Kwark, za zaufanie, za wsparcie przy obu tegorocznych wędrówkach, do Santiago i przez Karpaty, i ubrania, które służyły mi przez 6 000 kilometrów, a posłużą jeszcze pewnie wiele lat.

– Dla Radka Lizaka z forum NGT.pl, za bezinteresowną pomoc i wsparcie sprzętowe obu wypraw.

– Dla wielkiej grupy ponad 100 osób, których wsparcie finansowe umożliwiło realizacje przejścia Karpat; po raz pierwszy finansowałem jakiekolwiek przedsięwzięcie dzięki crowfundingowi i już przejście podejście okazało się pomyślne.

Dziękuję wam wszystkim!

Plecak

Treksport Tibet XT 55 – plecak Treksportu mam od 2007 roku, a jego chrztem bojowym był solowe wejście na szczyt Gerlacha. Można powiedzieć, że przyniósł mi szczęście, gdyż była to trzecia próba wejścia na Dach Karpat i pierwsza udana. Od tamtej pory towarzyszył mi w wielu górskich wędrówkach, przez 4 intensywne sezony, z przerwą na dwuletnią podróż po Azji. To jednokomorowy plecak, z odpinaną klapą, dedykowany do wspinaczki ALE znakomity również do zastosowań turystycznych. Także zimą, gdyż wyposażony jest w uchwyty do czekanów i nart. Na początku plecak posiadał dwie komory:

• główną, z dostępem od góry i przez boczny zamek,
• mniejszą kieszeń od frontu, zamykaną na zamek od frontu.

Obie oddzielone były od siebie przegrodą z cienkiego nylonu. Rok po zakupie, w przegrodzie pękł szew, usunąłem ją więc całkowicie i od tamtej pory mam plecak jednokomorowy, z dostępem przez frontowy zamek. To bardzo wygodnie rozwiązanie. W klapie schowany jest pokrowiec przeciwdeszczowy. Na czas przejścia Karpat pozbyłem się go dla zmniejszenia wagi, ale niepotrzebnie, jak się okazało – przydałby się w tej drodze. Klapa po odpięciu jest małą torbą na biodra. Stelaż plecaka to płyta z tworzywa wzmocniona 2 listwami z aluminium.

W drodze do Santiago używałem mniejszego (35 L) i lżejszego plecaka HiMountain Tawoche. Dlaczego więc, mimo dodatkowej wagi, zdecydowałem się zabrać mój stary plecak? Decydujące były dwa parametry:

• rozmiar – plecak 55L okazał się rozsądnym minimum by spakować całe opisane wyposażenie wraz z zapasem jedzenia na tydzień wędrówki; w Karpatach Południowych zdarzają się odcinki, na których przez 7 dni nie ma zaopatrzenia;
• pas biodrowy – w starym plecaku jest sztywniejszy i znacznie lepiej przejmuje ciężar.

Śpiwór

Yeti GT 400 – przejście Karpat w 2004 roku zrobiłem ze śpiworem Domeyko Ozylia. „Domeyko” to marka własna Sklepu Podróżnika, a model ten produkowany jest do dziś, na ich zlecenie. Wypełnienie jego jest syntetyczne, a więc w teorii bardziej odporne na wilgoć. Dlaczego więc tym razem wybrałem puch?

• śpiwór, przy niemal tej samej termice, jest prawie dwukrotnie lżejszy;
• mam lepszy namiot i szansa na przemoczenie śpiwora jest mniejsza niż 9 lat temu;
• trwałość puchu jest większa niż włókien syntetycznych, używam tej puchówki siódmy sezon.

Po wielu wyjazdach nawet puch uległ jednak pewnej kompresji i śpiwór nie grzeje już tak, jak wskazywałyby parametry producenta. Nocami, w Polsce, gdy temperatura spadała poniżej 0 st., wielokrotnie budziłem się z zimna czekając, aż wschodzące słońce ogrzeje namiot, a mi pozwoli złapać jeszcze dwie godziny snu. Mimo to puch bije na głowę każde włókno syntetyczne.

Karimata

Ridgerest Regular – przy swoich 400 gramach jest cięższa niż mata, którą zabrałem w drogę do Santiago de Compostela. Jest jednak znacznie grubsza i ten dodatkowy komfort w górach bardzo się opłacił. Pianka o zamkniętych porach nie nasiąka wodą, a żebrowana konstrukcja izoluje od podłoża. Spędziłem z nią wiele zimowych biwaków, gdy temperatura spadała do -20 st.

Namiot

Eureka! Zeus 1 Exo – podobno pierwsza wyprawa amerykańska na Everest, w 1963 roku, używała namiotów firmy Eureka. Ja zapamiętam je z innego powodu: wiele lat temu udało mi się nawiązać kontakt z dystrybutorem marki na Europę i ściągnąłem, na próbę, kilka modeli. Próba zbicia na nich kokosów nie wypaliła i do dziś wspominam to przedsięwzięcie jako moją pierwszą, choć nieudaną, „poważną” transakcję i próbę biznesową. Jako pamiątka po tamtym przedsięwzięciu został mi jednak Zeus 1, lekka jedynka z aluminiowym stelażem.

Ma wszystkie zalety i wady namiotów jednopowłokowych. Sypialnia jest jednocześnie tropikiem, więc para skraplająca się na ściankach kapie na lokatora. Kondensacja to jednak nieduży minus w porównaniu z zaletami: namiot jest lekki (1,3 kg), ma stabilną, samonośną konstrukcję i jest wytrzymały na wiatr. Jest także obszerny, na tyle, bym mógł ubrać się lub gotować wewnątrz, a w sytuacji awaryjnej spać w dwie osoby. Namiot-płachta „Komandos”, który niosłem ze sobą 9 lat temu, choć pół kilograma cięższy, był bez porównania mniej komfortowy.

Dla samotnej osoby nie bez znaczenia jest jeszcze jeden szczegół: brak tuneli na maszty. Materiał namiotu jest podpinany do masztów niewielkimi karabinkami, więc nawet w pojedynkę namiot można postawić w 2 minuty.

Biwak na lodowcu Verra, Alpy Walijskie

Buty

Karrimor Mount Mid Weathertite – ciekawostka. Gdy, pisząc to podsumowanie, poszukiwałem tego modelu na stronie producenta, okazał się on nie istnieć. Najbardziej podobny do niego jest Bodmin Mid Weathertite. Oba są niemal identyczne, technologia ta sama, ale model którego używałem musiał pochodzić sprzed roku – dwóch. Zabrałem buty Karrimora sądząc, że w lekkim obuwiu będzie mi łatwiej iść. Okazało się to tylko w połowie prawdą.

Buty nie były wodoodporne. Mimo membrany przemakały w 2 minuty, mimo lekkiej konstrukcji schły 2 dni. Podeszwy była miękkie i bardzo źle amortyzowały uderzenia o kamienie, przetarły się zresztą na wylot już w Polsce. Połowę drogi przeszedłem mając w każdym z butów 2 wkładki dla dodatkowej ochrony stóp. Szwy w przedniej części pękły, zapewniając mi nieplanowaną wentylację. Wrażenia ogólne? Moje najgorsze buty górskie od 11 lat!

Jatka, panie. Masakra!

Ubrania

Znaczna część ubrań to rzeczy, w których przeszedłem z Warszawy do Santiago. Możesz przeczytać o nich w dwóch wcześniejszych wpisach: jeden to lista sprzętu na Camino de Santiago, drugi to podsumowanie w połowie drogi do Hiszpanii. Pominę więc opisy niektórych z nich.

• koszulka 1 – Kwark Power Stretch+Cordura – moja podstawowa bielizna, zwłaszcza na zimne dni, z ciepłego i bardzo wytrzymałego materiału, po pół roku w drodze wygląda jak nowa (wiecej o niej na stronie Kwarka)
• koszulka 2 – Me’Ru (model nieznany) – poliestrowa, bardzo cienka i przewiewna, na upały
• koszula (długi rękaw) – Bergaus LS Zip
• bluza 1 – Kwark kajakowa z łapkami (szyta indywidualnie na miarę) z Polartec Power Stretch Plus – najcieplejszy element ubrania (wiecej o niej na blogu Kasi)
• bluza 2 – Peak Performance Route Zip, Polartec Power Stretch
• legginsy – Craft Zero Extreme Underpants
• spodnie – Quechua Forclaz 900
• kurtka – North Face Venture, cienki i lekki laminat HyVent
• skarpety cienkie – Expansive Bike (3 pary)
• skarpety trekingowe – Bridgedale Trail (1 para), WrightSock Lite (1 para)
• rękawiczki Aksum
• czapka – Regatta X-ert, stretchowa, ciepła i bardzo lekka
• czapka przeciwsłoneczna Quechua – używana tylko w Rumunii
• buff – znaleziony w drodze, przydał się jako uzupełnienie czapki podczas mrozów na polskim odcinku

 

Zestaw na chłodne dni: Kwark Power Stretch+Cordura na wierzch, Bergaus LS Zip pod spód, spodnie Forclaz 900. Masyw Świdowca, Ukraina

Kuchnia

• palnik – MSR Pocket Rocket
• gaz – Primus, 2 butle: 450 g + 225g – taki zestaw niosłem z południowej Rumunii, identyczny czekał w depozycie na granicy ukraińskiej; szybko okazało się, że przy oszczędnym gotowaniu jedna butla 450 g wystarczy na miesiąc wędrówki; w trakcie 65 dni przejścia zużyłem niespełna 2 duże butle gazu, a nadmiar odesłałem do domu;
• zapalniczka
• menażka – Primus Eta Power, 1,4 l
• łyżka – drewniana „hand made in Romania”
• nóż – lekki nóż kuchenny
• butelka na wodę

Higiena

• szczotka do zębów
• pasta – Ajona, koncentrat 25 ml
• mydło
• pomadka do ust z filtrem UV, służyła także jako krem przeciwsłoneczny do twarzy
• obcinacz do paznokci
• papier toaletowy

Nawigacja

• mapy – na odcinek rumuński, druga partia czekała w depozycie na granicy ukraińskiej; paradoksem jest, że najlepsze mapy gór rumuńskich produkują Węgrzy, a dokładnie wydawnictwo DiMap; dużą część map wydrukowałem też z zasobów portalu carpati.org
• kompas – Silva 9, mały i lekki

Fotografia

• aparat – Canon EOS 550D
• obiektywy – 18-55 mm, 70-200 mm (często odczuwałem brak jasnego i naprawdę ostrego szkła)
• 3 baterie + ładowarka
• karty pamięci – SD, 2 x 8GB
• pokrowiec – Off Trail 1
• dysk zewnętrzny Verbatim 500GB do zgrywania zdjęć – co kilkanaście dni potrzebowałem dostępu do komputera, dzięki któremu zgrywałem zdjęcia z kart pamięci na dysk, było to znacznie tańsze niż kupno Data Banku

Dokumenty

• saszetka dyskretna HiMountain Arm Bag
• dowód osobisty
• paszport
• karty do bankomatu

Apteczka

• plastry – 20 szt.
• gaza – 3 szt.
• bandaż elastyczny
• folia NRC
• rękawiczki gumowe
• maseczka do sztucznego oddychania
• pęseta
• paracetamol – przeciwbólowy
• nifuroksazyd – zatrucia
• loperamid – biegunka

Pozostałe

• kije teleskopowe Aksum Mountain AL Antishock – kupione tuż przed wyjazdem w promocyjnej cenie, bardzo przydały się zwłaszcza w drodze przez Rumunię, gdzie bagaż był najcięższy; jeden z nich złamałem na paskudnym zejściu z gór Ţibleş, drugi dotarł do końca drogi. Kije są dość ciężkie, zwłaszcza gdy porównać je z dobrymi modelami Leki czy Black Diamonda. Stop aluminiowy jest też bardziej podatny na wyginanie niż w „markowych” kijach. Dość szybko zużyły się w nich groty, prawdopodobnie wykonane ze zwykłej stali, zamiast z widii.

Po lewej: ocalały kijek po przejściu 900 km, na Ukrainie. Po prawej: ten sam kijek po 2000 km w Bratysławie.

• czołówka Petzl Tikka – zdecydowanie za słaba do nocnych wędrówek przez las i wyszukiwania szlaku. Światło o mocy kilkunastu lumenów nie pozwala na komfortowy marsz, na następne wędrówki konieczna będzie czołówka kilkukrotnie mocniejsza. Wydaje mi się, że 50-60 lumenów to minimum w góry typu karpackiego.
• zapasowe baterie
• notes i długopis
• taśma klejąca do napraw – 3 m
• igła i nitka
• zatyczki do uszu

Taki zestaw to około 12-14 kg. I choć nie wygląda imponująco był dokładnie tym, co pozwoliło mi przejść po raz drugi Karpaty i bezpiecznie wrócić.